Αδίδακτο κείμενο, Πλάτων, Μενέξενος, 240 d-e

 Πρόκειται για έναν επιτάφιο λόγο που πήρε το όνομά του από τον μαθητή του Σωκράτη, Μενέξενο. Ο Σωκράτης συναντά τον Μενέξενο,ο οποίος επιστρέφει από το Βουλευτήριο, όπου έχει μεταβεί, για να πληροφορηθεί το όνομα του ρήτορα ο οποίος θα εκφωνούσε τον επιτάφιο λόγο για τους νεκρούς του πολέμου. Ο Σωκράτης εκφράζει τη  διαφωνία του για το γεγονός πως οι ρήτορες έχουν εκ των προτέρων έτοιμους τους λόγους και υποστηρίζει ότι και ο ίδιος θα μπορούσε να εκφωνήσει επιτάφιο. 

Εμπρ. Πρ.χρον.          Υ        Υποθ. Μτχ      Ρ      Κτγ.-> Υτης μτχ. Ρ            κτγ.μτχ.   αιτ.αναφ.        δοτ. Τοπ.      Υρ-επιθ.μτχ

Ἐν τούτῳ δὴ ἄν τις γενόμενος γνοίη  οἷοι ἄρα ἐτύγχανον ὄντες τὴν ἀρετὴν οἱ Μαραθῶνι  δεξάμενοι

         Γεν.υποκ/κτητ.   Αμτχ.             Υρ-επιθ.μτχ      αμτχ                κτγ.πρ.  γεν.κτητ.     επρ.κτγ.χρ.   Υρ-επ.μ.

τὴν τῶν βαρβάρων δύναμιν καὶ κολασάμενοι τὴν ὑπερηφανίαν ὅλης τῆς Ἀσίας καὶ πρῶτοι στήσαντες

      αμτχ.         Γεν.αντ.                   κτγ                     κτγ                 δοτ.αντ.        χρον.μτχ                        κτγ        ρ

 τρόπαια τῶν βαρβάρων, ἡγεμόνες καὶ διδάσκαλοι τοῖς ἄλλοις γενόμενοι  ὅτι οὐκ ἄμαχος εἴη ἡ

  γεν.κτ.       Υρ                       κτγ.πρ.  Υ ρ.          κτγ.πρ.   Υ.ρ.             Α.ρ.           Ρ            Υ.ρ.                επιθ.πρ.        

Περσῶν δύναμις,  ἀλλὰ πᾶν πλῆθος καὶ πᾶς πλοῦτος ἀρετῇ ὑπείκει. Ἐγὼ μὲν οὖν ἐκείνους τοὺς

    Υ.απ.             Ρ.       επιρ.Πρ.ποσού    γεν. Αντικ.                Επιθ. Πρ.          Κ.         Α.ρ.                                    Γεν.αντ.

 ἄνδρας φημὶ οὐ μόνον    τῶν σωμάτων τῶν ἡμετέρων πατέρας εἶναι, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς

       επιθ. Πρ.                  Κτγ.πρ.        γεν.κτητ.  εμπρ. Τοπ.     Εμπρ. Πρ. Κατ.   Επιθ.πρ.                         αιτιολ. Μτχ.

τε ἡμετέρας καὶ συμπάντων τῶν ἐν τῇδε τῇ ἠπείρῳ· εἰς ἐκεῖνο γὰρ τὸ ἔργον ἀποβλέψαντες καὶ τὰς

επιθ.πρ.      Α.Απ.Συστ.             Ρ.                     Α.ρ.                             Υ.ρ.                εμπρ.πρ.σκοπ.                Κ        γεν.αντ./δοτ.τοπ.

ὑστέρας μάχας ἐτόλμησαν διακινδυνεύειν οἱ Ἕλληνες ὑπὲρ τῆς σωτηρίας, μαθηταὶ τῶν Μαραθῶνι

χρ.μτχ.

γενόμενοι.

Λεξιλόγιο

•         ἐν τούτῳ: σ' αυτόν τον χρόνο, σ' αυτήν την εποχή

•         γίγνομαι ἐν τῷ χρόνῳ: ανατρέχω στον χρόνο

•         κολάζομαι: τιμωρώ, ταπεινώνω

•         ἵστημι τρόπαιον: στήνω σημείο νίκης

•         ὑπείκω: υποχωρώ

•         ἤπειρος: στεριά

 

Ἐν τούτῳ δὴ ἄν τις γενόμενος γνοίη   οἷοι ἄρα ἐτύγχανον ὄντες τὴν ἀρετὴν οἱ Μαραθῶνι δεξάμενοι τὴν τῶν βαρβάρων δύναμιν καὶ κολασάμενοι τὴν ὑπερηφανίαν ὅλης τῆς Ἀσίας καὶ πρῶτοι στήσαντες τρόπαια τῶν βαρβάρων, ἡγεμόνες καὶ διδάσκαλοι τοῖς ἄλλοις γενόμενοι   ὅτι οὐκ ἄμαχος εἴη ἡ Περσῶν δύναμις,   ἀλλὰ πᾶν πλῆθος καὶ πᾶς πλοῦτος ἀρετῇ ὑπείκει.    Ἐγὼ μὲν οὖν ἐκείνους  τοὺς ἄνδρας φημὶ οὐ μόνον τῶν σωμάτων τῶν ἡμετέρων πατέρας εἶναι, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς τε ἡμετέρας καὶ συμπάντων τῶν ἐν τῇδε τῇ ἠπείρῳ·   εἰς ἐκεῖνο γὰρ τὸ ἔργον ἀποβλέψαντες καὶ τὰς ὑστέρας μάχας ἐτόλμησαν διακινδυνεύειν οἱ Ἕλληνες ὑπὲρ τῆς σωτηρίας, μαθηταὶ τῶν Μαραθῶνι γενόμενοι.

ΚΥΡΙΑ   ΠΛΑΓΙΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΗ Α.ρ. γνοίη          ΕΙΔΙΚΗ Α.μτχ. γενόμενοι   ΕΙΔΙΚΗ Α.μτχ. γενόμενοι     ΚΥΡΙΑ        ΚΥΡΙΑ

Ἐν τούτῳ δὴ ἄν τις γενόμενος γνοίη	Αν λοιπόν κάποιος ανατρέξει σ' αυτήν την εποχή θα καταλάβαινε
οἷοι ἄρα ἐτύγχανον ὄντες τὴν ἀρετὴν	ποιοι τύχαινε να είναι ως προς την ανδρεία
οἱ Μαραθῶνι δεξάμενοι τὴν τῶν βαρβάρων δύναμιν καὶ κολασάμενοι τὴν ὑπερηφανίαν ὅλης τῆς Ἀσίας καὶ	αυτοί που αντιμετώπισαν στον Μαραθώνα τη δύναμη των βαρβάρων και ταπείνωσαν την περηφάνια όλης της Ασίας
πρῶτοι στήσαντες τρόπαια τῶν βαρβάρων, ἡγεμόνες καὶ διδάσκαλοι τοῖς ἄλλοις γενόμενοι	και πρώτοι έστησαν τρόπαια νίκης κατά των βαρβάρων, αφού οδήγησαν και δίδαξαν στους άλλους
ὅτι οὐκ ἄμαχος εἴη ἡ Περσῶν δύναμις,	ότι δεν είναι ακαταμάχητη η περσική δύναμη
ἀλλὰ πᾶν πλῆθος καὶ πᾶς πλοῦτος ἀρετῇ ὑπείκει.	αλλά ότι κάθε πλήθος και κάθε πλούτος υποχωρεί στην αρετή.
Ἐγὼ μὲν οὖν ἐκείνους τοὺς ἄνδρας φημὶ οὐ μόνον τῶν σωμάτων τῶν ἡμετέρων πατέρας εἶναι, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς τε ἡμετέρας καὶ συμπάντων τῶν ἐν τῇδε τῇ ἠπείρῳ·	Υποστηρίζω, λοιπόν, εγώ ότι εκείνοι οι άνδρες δεν είναι μόνο δημιουργοί των δικών μας σωμάτων αλλά και της ελευθερίας και της δικής μας και όλων αυτών (που ζουν) σ' αυτήν εδώ την ξηρά.
εἰς ἐκεῖνο γὰρ τὸ ἔργον ἀποβλέψαντες καὶ τὰς ὑστέρας μάχας ἐτόλμησαν διακινδυνεύειν οἱ Ἕλληνες ὑπὲρ τῆς σωτηρίας, μαθηταὶ τῶν Μαραθῶνι γενόμενοι.	έστρεψαν λοιπόν την προσοχή τους σ' εκείνο το κατόρθωμα και τόλμησαν να διακινδυνεύσουν τις επόμενες μάχες για τη σωτηρία τους, αφού έγιναν μιμητές των Μαραθωνομάχων.