Αρχικοί χρόνοι ρημάτων της αρχαίας ελληνικής αττικής διαλέκτου

Αρχικοί χρόνοι ρημάτων της αρχαίας ελληνικής αττικής διαλέκτου

1. ἀγγέλλω, ἤγγελλον, ἀγγελῶ, ἤγγειλα, ἤγγελκα, ἠγγέλκειν·

       ἀγγέλλομαι, ἠγγελλόμην, ἀγγελοῦμαι & ἀγγελθήσομαι, ἠγγειλάμην & ἠγγέλθην, ἤγγελμαι, ἠγγέλμην

2. ἄγω, ἦγον, ἄξω, (ἦξα &) ἤγαγον (ἀγάγ‑), ἦχα & ἀγήοχα, ἤχειν & ἀγηόχειν· ἄγομαι, ἠγόμην ἄξομαι & ἀχθήσομαι, ἠγαγόμην & ἤχθην, ἦγμαι, ἤγμην

3. αἰνῶ, ᾔνουν, αἰνέσομαι & αἰνέσω, ᾔνεσα, ᾔνεκα, ᾐνέκειν·

       αἰνοῦμαι, ᾐνούμην, αἰνεθήσομαι, ᾐνέθην, ᾔνημαι, ᾐνήμην

4. αἴρω, ᾖρον, ἀρῶ, ἦρα, ἦρκα, ἤρκειν·

       αἴρομαι, ᾐρόμην, ἀροῦμαι & ἀρθήσομαι, ἠράμην & ἤρθην, ἦρμαι, ἤρμην

5. αἱρέω-ῶ, ᾕρουν, αἱρήσω, εἷλον (ἑλ-), ᾕρηκα, ᾑρήκειν·

       αἱροῦμαι, ᾑρούμην, αἱρήσομαι & αἱρεθήσομαι, εἱλόμην & ᾑρέθην, ᾕρημαι, ᾑρήμην [παθητικό του αἱρῶ είναι το ἁλίσκομαι)

6. αἰσθάνομαι, ᾐσθανόμην, αἰσθήσομαι, ᾐσθόμην, ᾔσθημαι, ᾐσθήμην

7. αἰτιάομαι-ῶμαι, ᾐτιώμην, αἰτάσομαι, ᾐτιασάμην & ᾐτιάθην, ᾐτίαμαι, ᾐτιάμην

8. ἀκούω, ἤκουον, ἀκούσομαι, ἤκουσα, ἀκήκοα, ἠκηκόειν·

       ἀκούομαι, ἠκουόμην, ἀκουσθήσομαι, ἠκουσάμην & ἠκούσθην,

       ἤκουσμαι, ἠκούσμην

9. ἁλίσκομαι, ἡλισκόμην, ἁλώσομαι, ἑάλων & ἥλων, ἑάλωκα & ἥλωκα, ἡλώκειν

10. ἅπτω, ἧπτον, ἅψω, ἧψα·

       ἅπτομαι, ἡπτόμην, ἅψομαι & ἁφθήσομαι, ἡψάμην & ἥφθην, ἧμμαι, ἥμμην

11.  ἄρχω, ἦρχον, ἄρξω, ἦρξα, ἦρχα, ἤρχειν·

       ἄρχομαι, ἠρχόμην, ἄρξομαι & ἀρχθήσομαι, ἠρξάμην & ἤρχθην, ἦργμαι, ἤργμην

12. βαίνω, ἔβαινον, βήσομαι, ἔβην, βέβηκα, ἐβεβήκειν·

        βαίνομαι, ἐβαινόμην, -, ἐβάθην, βέβαμαι, -

13. βάλλω, ἔβαλλον, βαλῶ, ἔβαλον, βέβληκα, ἐβεβλήκειν·

       βάλλομαι, ἐβαλλόμην, βαλοῦμαι & βληθήσομαι, ἐβαλόμην & ἐβλήθην, βέβλημαι, ἐβεβλήμην

14. βιβάζω, ἐβίβαζον, βιβῶ (=βιβάω), ἐβίβασα·

       βιβάζομαι, ἐβιβαζόμην, βιβῶμαι, ἐβιβασάμην & ἐβιβάσθην, βεβίβασμαι, ἐβεβιβάσμην

15. βούλομαι, ἐβουλόμην & ἠβουλόμην, βουλήσομαι & βουληθήσομαι, ἐβουλήθην & ἠβουλήθην, βεβούλημαι, ἐβεβουλήμην

16. γηράσκω, ἐγήρασκον, γηράσω & γηράσομαι, ἐγήρασα & ἐγήραν, γεγήρακα, ἐγεγηράκειν

17. γίγνομαι, ἐγιγνόμην, γενήσομαι & γενηθήσομαι, ἐγενόμην & ἐγενήθην, γέγονα & γεγένημαι, ἐγεγόνειν & ἐγεγενήμην

18. γιγνώσκω, ἐγίγνωσκον, γνώσομαι, ἔγνων, ἔγνωκα, ἐγνώκειν·

        γιγνώσκομαι, ἐγιγνωσκόμην, γνωσθήσομαι, ἐγνώσθην, ἔγνωσμαι, ἐγνώσμην

19. (δείδω), -, δείσομαι, ἔδεισα, δέδοικα & δέδια, ἐδεδοίκειν (& ἐδεδίειν)

20. δεῖ, ἔδει, δεήσει, ἐδέησε

21. διδράσκω, ἐδίδρασκον, δράσομαι, ἔδραν, δέδρακα, ἐδεδράκειν

22. δίδωμι, ἐδίδουν, δώσω, ἔδωκα, δέδωκα, ἐδεδώκειν·

       δίδομαι, ἐδιδόμην, δώσομαι & δοθήσομαι, ἐδόμην & ἐδόθην, δέδομαι, ἐδεδόμην

23. δύναμαι, ἐδυνάμην, δυνήσομαι & δυνηθήσομαι, ἐδυνησάμην & ἐδυνήθην, δεδύνημαι, ἐδεδυνήμην

24. δύω, ἔδυον, δύσω, ἔδυσα· δύομαι, ἐδυόμην, δύσομαι, ἐδυσάμην & ἔδυν

25. δοκέω-ῶ, ἐδόκουν, δόξω & δοκήσω, ἔδοξα & ἐδόκησα, δεδόκηκα·

     δοκοῦμαι, ἐδοκούμην, -, ἐδόχθην & ἐδοκήθην, δέδογμαι & δεδόκημαι. Δοκεῖ, ἐδόκει, δόξει, ἔδοξε, δέδοκται, ἐδέδοκτο

26. δράω‑ῶ, ἔδρων, δράσω, ἔδρασα, δέδρακα, ἐδεδράκειν

27. ἐάω-ῶ, εἴων, ἐάσω, εἴασα, εἴακα, εἰάκειν·

        ἐῶμαι, εἰώμην, ἐάσομαι, εἰάθην, εἴαμαι, εἰάμην

28. ἐγείρω, ἤγειρον, ἐγερῶ, ἤγειρα, ἐγήγερκα·

       ἐγείρομαι, ἠγειρόμην, -, ἠγρόμην & ἠγέρθην, ἐγήγερμαι & ἐγρήγορα

29. ἔθω (συνηθίζω), -, -, -, εἴωθα (πρκ. με σημασία ενστ.), εἰώθειν (υπρσ. με σημασία πρτ.)

30. εἰμί, ἦν, ἔσομαι, ἐγενόμην & ἐγενήθην, γέγονα & γεγένημαι, ἐγεγόνειν & ἐγεγενήμην

31. εἶμι & ἔρχομαι, ᾖα & ᾔειν, εἶμι, ἦλθον, ἐλήλυθα, ἐληλύθειν

32. ἐλαύνω, ἤλαυνον, ἐλῶ (-ᾶς, -ᾶ...) & ἐλάσω, ἤλασα, ἐλήλακα, ἐληλάκειν· ἐλαύνομαι, ἠλαυνόμην, ἐλάσομαι & ἐλαθήσομαι, ἠλασάμην & ἠλάθην, ἐλήλαμαι, ἐληλάμην.  

33. ἕπομαι, εἱπόμην, ἕψομαι, ἑσπόμην, ἠκολούθηκα, ἠκολουθήκειν

34. ἐρά-ῶ, ἤρων, ἐρασθήσομαι, ἠράσμην & ἠράσθην, ἤρασμαι, ἠράσμην

35. ἐργάζομαι, εἰργαζόμην, ἐργάσομαι & ἐργασθήσομαι, εἰργασάμην & εἰργάσθην, εἴργασμαι, εἰργάσμην

36. ἐρωτάω-ῶ, ἠρώτων, ἐρωτήσω & ἐρήσομαι, ἠρώτησα & ἠρόμην (ἐρ‑), ἠρώτηκα, ἠρωτήκειν·

       ἐρωτῶμαι, ἠρωτώμην, ἐρωτηθήσομαι, ἠρωτήθην, ἠρώτημαι, ἠρωτήμην

37. ἐσθίω, ἤσθιον, ἔδομαι, ἔφαγον, ἐδήδοκα, ἐδηδόκειν·

       ἐσθίομαι, ἠσθιόμην, -, ἐδεσάμην & ἠδέσθην, ἐδήδεσμαι, ἐδηδέσμην

38. εὕδω, ηὗδον, εὑδήσω, ηὕδησα, εὕδηκα, ηὑδήκειν

39. ἐχθαίρω, ἤχθαιρον, ἐχθαρῶ, ἤχθηρα·

       ἐχθαίρομαι, ἠχθαιρόμην, ἐχθαροῦμαι, ἠχθηράμην

40. ἔχω*, εἶχον, ἕξω & σχήσω, ἔσχον (σχ‑), ἔσχηκα, ἐσχήκειν·

       ἔχομαι, εἰχόμην, ἕξομαι & σχήσομαι (& σχεθήσομαι), ἐσχόμην (& ἐσχέθην), ἔσχημαι, ἐσχήμην

41. ζήω-ῶ, ἔζων, βιώσομαι (& ζήσω & ζήσομαι), ἐβίωσα & ἐβίων (& ἔζησα), βεβίωκα (& ἔζηκα), ἐβεβιώκειν

42. ἡγέομαι-οῦμαι, ἡγούμην, ἡγήσομαι, ἡγησάμην & ἡγήθην, ἥγημαι, ἡγήμην

43. ἥκω, ἧκον, ἥξω, ἧξα

44. θνῄσκω, ἔθνησκον, θανοῦμαι, ἔθανον, τέθνηκα, ἐτεθνήκην

45. ἵημι, ἵην, ἥσω, ἧκα, εἷκα, εἵκειν·

       ἵεμαι, ἱέμην, ἥσομαι & ἑθήσομαι, ἡκάμην & εἵμην & εἵθην, εἷμαι, εἵμην

46. ἱκνέομαι-οῦμαι, ἱκνούμην, ἵξομαι, ἱκόμην, ἷγμαι, ἵγμην

47. ἵστημι, ἵστην, στήσω, ἔστησα, στήσας ἔχω, στήσας εἶχον·

        ἵσταμαι, ἱστάμην, στήσομαι & σταθήσομαι, ἐστησάμην & ἔστην & ἐστάθην, ἕστηκα, ἑστήκειν & εἱστήκειν

48. ἴσχω, ἶσχον· ἴσχομαι, ἰσχόμην. (Οι υπόλοιποι χρόνοι όπως το ἔχω)

49. καλέω-ῶ, ἐκάλουν, καλῶ (& καλέσω), ἐκάλεσα, κέκληκα, ἐκεκλήκειν·

       καλοῦμαι, ἐκαλούμην, καλοῦμαι (& καλέσομαι) & κληθήσομαι, ἐκαλεσάμην & ἐκλήθην, κέκλημαι, ἐκεκλήμην, κεκλήσομαι.

50. κεῖμαι, ἐκείμην, κείσομαι

51. κόπτω, ἔκοπτον, κόψω, ἔκοψα, κέκοφα, ἐκεκόφειν·

       κόπτομαι, ἐκοπτόμην, κόψομαι & κοπήσομαι, ἐκοψάμην & ἐκόπην, κέκομμαι, ἐκεκόμμην

52. κτάομαι-ῶμαι, ἐκτώμην, κτήσομαι & κτηθήσομαι, ἐκτησάμην & ἐκτήθην, κέκτημαι, ἐκεκτήμην, κεκτήσομαι

53. κτείνω, ἔκτεινον, κτενῶ, ἔκτεινα & ἔκτανον, ἔκτονα, ἐκτόνειν. Παθητικό: ἀποθνῄκω

54. λαγχάνω, ἐλάγχανον, λήξομαι, ἔλαχον, εἴληχα (& λέλοχα), εἰλήχειν (& ἐλελόγχειν)·

        λαγχάνομαι, ἐλαγχανόμην, -, ἐλήχθην, εἴληγμαι, εἰλήγμην

55. λαμβάνω, ἐλάμβανον, λήψομαι, ἔλαβον, εἴληφα, εἰλήφειν·

        λαμβάνομαι, ἐλαμβανόμην, ληφθήσομαι, ἐλαβόμην & ἐλήφθην, εἴλημμαι, εἰλήμμην

56. λανθάνω, ἐλάνθανον, λήσω, ἔλαθον, λέληθα, ἐλελήθειν·

        λανθάνομαι, ἐλανθανόμην, λήσομαι & λησθήσομαι, ἐλαθόμην & ἐλήσθην, λέλησμαι, ἐλελήσμην

57. λέγω, ἔλεγον, λέξω & ἐρῶ, ἔλεξα & εἶπα & εἶπον, εἴρηκα, εἰρήκειν·

       λέγομαι, ἐλεγόμην, λέξομαι & λεχθήσομαι & ῥηθήσομαι, (ἐλεξάμην &) ἐλέχθην & ἐρρήθην & εἰπόμην, εἴρημαι, εἰρήμην

58. λείπω, ἔλειπον, λείψω, ἔλιπον, λέλοιπα, ἐλελοίπειν·

       λείπομαι, ἐλειπόμην, λείψομαι & λειφθήσομαι, ἐλιπόμην & ἐλείφθην, λέλειμμαι, ἐλελείμμην

59. μάχομαι, ἐμαχόμην, μαχοῦμαι, ἐμαχεσάμην, μεμάχημαι, ἐμεμαχήμην

60. μένω, ἔμενον, μενῶ, ἔμεινα, μεμενηκα, ἐμεμενήκειν

61. μ(ε)ίγνυμι, ἐμ(ε)ίγνυν, μ(ε)ίξω, ἔμ(ε)ιξα·

      μ(ε)ίγνυμαι, ἐμ(ε)ιγνύμην, μ(ε)ίξομαι & μ(ε)ιχθήσομαι & μιγήσομαι, ἐμ(ε)ιξάμην & ἐμ(ε)ίχθην & ἐμίγην, μέμ(ε)ιγμαι.

62. μιμνῄσκω, ἐμίμνῃσκον, μνήσω, ἔμνησα·

       μιμνῄσκομαι, ἐμιμνῃσκόμην, μνήσομαι & μνησθήσομαι, ἐμνησάμην & ἐμνήσθην, μέμνημαι, ἐμεμνήμην.

63. οἶδα, ᾔδειν & ᾔδη, εἴσομαι & εἰδήσω, ἔγνων, ἔγνωκα, ἐγνώκειν

64. οἴομαι (& οἶμαι), ᾠόμην (& ᾤμην), οἰήσομαι, ᾠήθην, -, -

65. οἴχομαι, ᾠχόμην, οἰχήσομαι, -, (οἴχωκα & ᾤχηκα & ᾤχημαι & οἴχημαι), (οἰχώκειν & ᾠχήκειν & ᾠχήμην)

66. ὄλλυμι, ὤλλυν, ὀλῶ & ὀλέσω, ὤλεσα, ὀλώλεκα, ὠλωλέκειν·

       ὄλλυμαι, ὠλλύμην, ὀλοῦμαι, ὠλόμην, ὄλωλα, ὠλώλειν

67. ὄμνυμι & ὀμνύω, ὤμνυν & ὤμνυον, ὀμοῦμαι & ὀμώσω, ὤμοσα, ὀμώμοκα, ὀμωμόκειν·

       ὄμνυμαι, -, -, ὠμνύσθην & ὠμόθην, ὀμώμοσμαι, -

68. ὁράω-ῶ, ἑώρων, ὄψομαι, εἶδον, ἑώρακα & ἑόρακα & ὄπωπα, ἑωράκειν & ὠπώπειν·

       ὁρῶμαι, ἑωρώμην, ὀφθήσομαι, (ὠψάμην &) εἰδόμην & ὤφθην, ἑώραμαι & ὦμμαι, ἑωράμην & ὤμμην

69. ὁρμάω-ῶ, ὥρμων, ὁρμήσω, ὥρμησα, ὥρμηκα, ὡρμήκειν

70. ὁρμέω-ῶ, ὥρμουν, ὁρμήσω, ὥρμησα, ὥρμηκα, ὡρμήκειν

71. παρανομέω-ῶ, παρενόμουν, παρανομήσω, παρενόμησα, παρανενόμηκα, παρενενομήκειν·

       παρανομοῦμαι, παρενομούμην, -, παρενομήθην, παρανενόμημαι, παρενενομήμην.

72. πάσχω, ἔπασχον, πείσομαι, ἔπαθον, πέπονθα, ἐπεπόνθειν

73. πειράω-ῶ, ἐπείρων, πειράσω, ἐπείρασα, πεπείρακα, ἐπεπειράκειν·

        πειρῶμαι, ἐπειρώμην, πειράσομαι & πειραθήσομαι, ἐπειρασάμην & ἐπειράθην, πεπείραμαι, ἐπεπειράμην

74. πείθω, ἔπειθον, πείσω, ἔπεισα & ἔπιθον, πέπεικα, -·

       πείθομαι, ἐπειθόμην, πείσομαι & πεισθήσομαι, ἐπιθόμην & ἐπείσθην, πέπεισμαι & πέποιθα, -

75. πέμπω, ἔπεμπον, πέμψω, ἔπεμψα, πέπομφα, ἐπεπόμφην·

        πέμπομαι, ἐπεμπόμην, πέμψομαι & πεμφθήσομαι, ἐπεμψάμην & ἐπέμφθην, πέπεμμαι, ἐπεπέμμην

76. πίπτω, ἔπιπτον, πεσοῦμαι, ἔπεσον, πέπτωκα, ἐπεπτώκειν

77. πλέω, ἔπλεον, πλεύσομαι & πλευσοῦμαι, ἔπλευσα, πέπλευκα, ἐπεπλεύκειν· πλέομαι, ἐπλεόμην, πλευσθήσομαι, ἐπλεύσθην, πέπλευσμαι, ἐπεπλεύσμην

78. ποιέω-ῶ, ἐποίουν, ποιήσω, ἐποίησα, πεποίηκα, ἐπεποιήκειν·

        ποιοῦμαι, ἐποιούμην, ποιήσομαι & ποιηθήσομαι, ἐποιησάμην & ἐποιήθην, πεποίημαι, ἐπεποιήμην

79. πράττω, ἔπραττον, πράξω, ἔπραξα, πέπραχα, ἐπεπράχειν·

        πράττομαι, ἐπραττόμην, πράξομαι & πραχθήσομαι, ἐπραξάμην & ἐπράχθην, πέπραγμαι, ἐπεπράγμην

80. πυνθάνομαι (πληροφορούμαι, εξετάζω, ζητώ να μάθω), ἐπυνθανόμην, πεύσομαι & πευσοῦμαι, ἐπυθόμην, πέπυσμαι, ἐπεπύσμην

81. ῥέω, ἔρρεον, ῥεύσομαι & ῥυήσομαι, ἐρρύην

82. σβέννυμι & σβεννύω, ἐσβένυν & ἐσβέννυον, σβέσω, ἔσβεσα, ἔσβηκα·

      σβέννυμαι, ἐσβεννύμην, σβήσομαι & σβεσθήσομαι, ἐσβέσθην & ἔσβην, ἔσβεσμαι

83. σημαίνω, ἐσήμαινον, σημανῶ, ἐσήμηνα, σεσήμαγκα·

        σημαίνομαι, ἐσημαινόμην, σημανοῦμαι & σημανθήσομαι, ἐσημηνάμην & ἐσημάνθην, σεσήμασμαι, ἐσεσημάσμην

84. σκεδάννυμι, ἐσκεδάννυν & ἐσκεδάννυον, σκεδῶ & σκεδάσω, ἐσκέδασα· σκεδάννυμαι, ἐσκεδαννύμην, σκεδασθήσομαι, ἐσκεδασάμην & ἐσκεδάσθην, ἐσκέδασμαι, ἐσκεδάσμην

85. σκοπέω-ῶ, ἐσκόπουν, σκοπήσω, ἐσκόπησα·

       σκοποῦμαι, ἐσκοπούμην, σκέψομαι, ἐσκεψάμην & ἐσκέφθην, ἔσκεμμαι, ἐσκέμμην

86. σπένδω, ἔσπενδον, σπείσω, ἔσπεισα·

        σπένδομαι, ἐσπενδόμην, σπείσομαι, ἐσπεισάμην, ἔσπεισμαι, ἐσπείσμην

87. συλλέγω, συνέλεγον, συλλέξω, συνέλεξα, συνείλοχα, συνειλόχειν·

       συλλέγομαι, συνελεγόμην, συλλέξομαι & συλλεχθήσομαι, συνελεξάμην & συνελέχθην & συνελέγην, συνείλεγμαι, συνειλέγμην

88. σφάττω & σφάζω, ἔσφαττον & ἔσφαζον, σφάξω, ἔσφαξα, ἔσφακα, ἐσφάκειν· σφάττομαι & σφάζομαι, ἐσφαττόμην & ἐσφαζόμην, σφάξομαι & σφαγήσομαι, ἐσφαξάμην & ἐσφάχθην & ἐσφάγην, ἔσφαγμαι, ἐσφάγμην

89. τάσσω, ἔτασσον, τάξω, ἔταξα, τέταχα, ἐτετάχειν·

        τάσσομαι, ἐτασσόμην, τάξομαι & ταχθήσομαι, ἐταξάμην & ἐτάχθην, τέταγμαι, ἐτετάγμην

90. τελέω-ῶ, ἐτέλουν, τελῶ, ἐτέλεσα, τετέλεκα, ἐτετελέκειν·

        τελοῦμαι, ἐτελούμην, τελοῦμαι & τελεσθήσομαι, ἐτελεσάμην & ἐτελέσθην, τετέλεσμαι, ἐτετελέσμην

91. τίθημι, ἐτίθην, θήσω, ἔθηκα, τέθηκα, ἐτεθήκειν·

       τίθεμαι, ἐτιθέμην, θήσομαι & τεθήσομαι, ἐθέμην & ἐτέθην, τέθημαι & κεῖμαι, ἐτεθήμην & ἐκείμην

92. τρέπω, ἔτρεπον, τρέψω, ἔτρεψα & ἔτραπον, τέτροφα & τέτραφα, ἐτετρόφειν & ἐτετράφειν·

       τρέπομαι, ἐτρεπόμην, τρέψομαι & τρεφθήσομαι & τραπήσομαι, ἐτρεψάμην & ἐτραπόμην & ἐτρέφθην & ἐτράπην, τέτραμμαι, ἐτετράμμην

93. τρέχω & θέω, ἔτρεχον, δραμοῦμαι, ἔδραμον, δεδράμηκα

94. φαίνω, ἔφαινον, φανῶ, ἔφηνα, πέφαγκα, (ἐπεφάγκειν)·

φαίνομαι, ἐφαινόμην, φανοῦμαι & φανήσομαι & φανθήσομαι, ἐφηνάμην & ἐφάνην & ἐφάνθην, πέφασμαι & πέφηνα, (ἐπεφάσμην & ἐπεφήνην)

95. φέρω, ἔφερον, οἴσω, ἤνεγκον, ἐνήνοχα, ἐνηνόχειν·

       φέρομαι, ἐφερόμην, οἴσομαι & ἐνεχθήσομαι, (ἠνεγκάμην &) ἠνεγκόμην & ἠνέχθην, ἐνήνεγμαι, ἐνηνέγμην

96. φεύγω, ἔφευγον, φεύξομαι & φευξοῦμαι, ἔφυγον, πέφευγα, ἐπεφεύγειν

97. φημί, ἔφην, φήσω, ἔφησα, εἴρηκα, εἰρήκειν

98. φθάνω, ἔφθανον, φθήσομαι & φθάσω, ἔφθασα & ἔφθην, ἔφθακα, ἐφθάκειν

99. φθείρω, ἔφθειρον, φθερῶ, ἔφθειρα, ἔφθαρκα, ἐφθάρκειν·

       φθείρομαι, ἐφθειρόμην, φθεροῦμαι & φθαρήσομαι, ἐφθάρην, ἔφθαρμαι & ἔφθορα, ἐφθάρμην & ἐφθόρειν

100. φύω, ἔφυον, φύσω, ἔφυσα·

φύομαι, ἐφυόμην, φύσομαι, ἔφυν, πέφυκα, ἐπεφύκειν

101. χρή, (ἐ)χρῆν, χρῆσται

102. χρήομαι-ῶμαι, ἐχρώμην, χρήσομαι, ἐχρησάμην & ἐχρήσθην, κέχρημαι, ἐκεχρήμην, κεχρήσομαι  
103. ψηφίζω, ἐψήφιζον, ψηφιῶ, ἐψήφισα, ἐψήφικα, ἐψηφίκειν·

       ψηφίζομαι, ἐψηφιζόμην, ψηφιοῦμαι & ψηφισθήσομαι, ἐψηφισάμην & ἐψηφίσθην, ἐψήφισμαι, ἐψηφίσμην

104. ὠνοῦμαι, ἐωνούμην, ὠνήσομαι & ὠνηθήσομαι, ἐπριάμην & ἐωνήθην, ἐώνημαι, ἐωνήμην

Φωτιά

"Καλό ξημέρωμα''..
Απο την σκουριασμένη πόρτα
ήχοι, βήματα,
λέξεις αλλότριες και γέλια
απ' όσους μείναν
έξω απ' τη φωτιά.

Και ξαφνικά σιωπή...
κι αυτή η φωτιά που σιγοκαίει
τα καλοκαίρια..
Την μπερδεύουν με τον ήλιο,
πύρινη σφαίρα
που βυθίζεται αργά.

Αρχίζει κιόλας το σκοτάδι
να ζυγώνει πιο νωρίς.
Αρχίζει η ψύχρα
να μ'αγγίζει πιο συχνά.
Κι όταν οι μέρες
γίνουν πάλι βροχερές,
μ' ανέμους θύελλες
και φύλλα στον αέρα..

Εκείνη  η γη
Αυτή η φωτιά
θα καίγεται
θα δυναμώνει
θα πονά.

Σοφοκλέους Αντιγόνη,Ερωτήσεις ΚΕΕ, Στ.39-68

3. Στίχοι 39 - 68

3.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης)

1. Πώς αντιδρά η Ισµήνη στην πρόταση της Αντιγόνης να θάψουν τον Πολυνείκη παραβαίνοντας τη διαταγή του Κρέοντα;

2. Να αποδώσετε ελεύθερα το διάλογο µεταξύ Ισµήνης και Αντιγόνης από το στίχο 39 έως το στίχο 68.

3. Με ποια επιχειρήµατα προσπαθεί η Ισµήνη να αποτρέψει την Αντιγόνη από την εκτέλεση του έργου που έχει σχεδιάσει;

4. Η Ισµήνη αντιµετωπίζει µε φόβο και ταραχή την αποφασιστικότητα της αδελφής της να θάψει τον Πολυνείκη. Να επισηµάνετε και να εξηγήσετε τις αντιδράσεις της µε συγκεκριµένα χωρία του κειµένου.

5. Έχοντας υπόψη σας τη θέση και τον κοινωνικό ρόλο της γυναίκας εκείνη την εποχή, ποια πιστεύετε πως θα ήταν για τους πολίτες της Θήβας η αναµενόµενη στάση της Αντιγόνης και της Ισµήνης απέναντι στις διαταγές του Κρέοντα; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

6. Να αναφέρετε σύντοµα την ιστορία του οίκου των Λαβδακιδών, όπως αυτή ήταν γνωστή την εποχή που ανεβαίνει στη σκηνή αυτή η τραγωδία του Σοφοκλή12. Ποια στοιχεία από αυτήν εντοπίζετε στην ενότητα;

7. Η Αντιγόνη υποστηρίζει ότι, αν δε θάψει τον αδελφό της, θα καταστραφεί (46). Να εξηγήσετε τι εννοεί µ. αυτά της τα λόγια13.

8. Ποια στάση δηλώνει πως θα τηρήσει η Ισµήνη απέναντι στις διαταγές του Κρέοντα και πώς τη δικαιολογεί;

9. Να συγκρίνετε τη στάση που διαµορφώνουν οι δυο αδελφές απέναντι στις διαταγές του Κρέοντα και τη συµπεριφορά τους απέναντι στο νεκρό και άταφο αδελφό τους. Ποια, κατά τη γνώµη σας, είναι σωστή;

12 Βλ. εισαγωγή διδακτικού βιβλίου, σ. 30.

13 Η Αντιγόνη υπακούει στην παραδοσιακή (αρχαϊκή) ηθική, στην οποία η τιµή κατέχει

την πρώτη θέση. Η τιµή όµως αντανακλάται στη γνώµη των άλλων µελών της κοινωνίας

και αυτό ακριβώς υπογραµµίζει η Αντιγόνη µε τη φράση οὐ γὰρ ... ἁλώσοµαι. Αναφορά

στο χρέος των συγγενών απέναντι στους νεκρούς τους. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

10. Ανάµεσα στις δυο αδελφές, ενώ αρχικά φαίνεται ότι επικρατούν αισθήµατα αγάπης και τρυφερότητας, διαµορφώνεται κλίµα έντασης που οδηγεί σε σύγκρουση. Να επισηµάνετε ποιες αξίες καθορίζουν τις επιλογές τους.

11. Πώς σκιαγραφείται η θέση της γυναίκας στην κοινωνία της Θήβας, αν συµπεράνει κανείς από τη στάση που κρατά η Ισµήνη απέναντι στις διαταγές του Κρέοντα; Να αντλήσετε στοιχεία από το κείµενο για να τεκµηριώσετε την απάντησή σας.

12. Όσοι από τους µαθητές ή τις µαθήτριες επιθυµείτε, να ερµηνεύσετε στην τάξη µικρό µέρος από το ρόλο της Ισµήνης (49-68) από το πρωτότυπο κείµενο ή από µετάφρασή του στα νέα ελληνικά. Να ζητήσετε από τους

συµµαθητές ή τις συµµαθήτριές σας να σας δώσουν οδηγίες:

α) για τις παύσεις, τις εντάσεις και το χρωματισμό της φωνής στα διάφορα σημεία του κειμένου,

β) για το πώς να σταθείτε και να κινηθείτε πάνω στη σκηνή και μπροστά στο κοινό σας.

3.2. Ερµηνευτικές ερωτήσεις κλειστού τύπου ή συνδυασµός κλειστού και ανοικτού τύπου

1. Α. Να σημειώσετε Χ στη σωστή απάντηση.

ἀράξας αὐτὸς ὄψεις αὐτουργῷ χερί (52). Ο Σοφοκλής αναφέρεται:

α) στον Κρέοντα

β) στον Οιδίποδα

γ) στον Ετεοκλή

δ) στον Πολυνείκη

Β. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας σύμφωνα με το κείμενο.

2. Να σημειώσετε Χ στη σωστή απάντηση. πλεκταῖσιν ἀρτάναισι (54). Ο Σοφοκλής αναφέρεται:

α) στην Ισμήνη

β) στην Ιοκάστη

γ) στον Κρέοντα

δ) στον Οιδίποδα

ε) στον Πολυνείκη

3. Πώς εξηγείται το γεγονός ότι η Ισμήνη δεν έχει ούτε τη θέληση ούτε την αποφασιστικότητα της Αντιγόνης να παραβεί τις διαταγές του Κρέοντα και να θάψει τον αδελφό της;

Α. Από τις επόμενες εξηγήσεις να επιλέξετε τις σωστές, βάζοντας σε κύκλο το γράμμα που τους αντιστοιχεί:

α) Δεν ενθουσιάζεται με την ιδέα ότι θα προσφέρει τιμές σ. αυτόν που υπήρξε εχθρός της πόλης.

β) Έχει εμπιστοσύνη στον Κρέοντα και συμφωνεί με την απόφασή του.

γ) Θεωρεί ότι από τη θέση της ως γυναίκα δεν πρέπει να εναντιώνεται στους άνδρες και μάλιστα σ. αυτόν που κρατά την εξουσία της πόλης.

δ) Θέλει να αποφύγει αυτό το καθήκον και βρίσκει δικαιολογία στην απαγόρευση του Κρέοντα.

ε) Φοβάται μήπως παραβαίνοντας τις διαταγές του Κρέοντα βρει και η ίδια ατιμωτικό θάνατο.

Β. Να δικαιολογήσετε τις επιλογές σας με χωρία του κειμένου.

(Υπάρχουν δυο σωστές απαντήσεις).

3.3. Γραµµατικές ασκήσεις

1. Να κατατάξετε κατά κλίση όλα τα ουσιαστικά της ενότητας και να κλίνετε τα συγκοπτόμενα της γ΄ κλίσης στον ενικό και πληθυντικό αριθμό.

2. Να συμπληρώσετε τις πτώσεις που ζητούνται στα παρακάτω ουσιαστικά:

ὁ νεκρός    τῷ                          τοῖς

ἡ ὄψις        τὴν                         τῶν

ὁ βίος         τὸν                         τοὺς

ἡ ἡμέρα      τῆς                         τῶν

ἡ ψῆφος     τῇ                           τῶν

ὁ τύραννος τῷ                          τοῖς

τὸ κράτος   τοῦ                         τῶν

τὸ τέλος     τῷ                           τὰ

3. α) φρόνησον, ὦ κασιγνήτη (49)

β) νῦν δ. αὖ (...) σκόπει (58)

Να μετατρέψετε τις προστακτικές διαδοχικά σε οριστική, υποτακτική και ευκτική του ίδιου χρόνου.

4. Να συμπληρώσετε τα άλλα γένη των επιθέτων στην ίδια πτώση και αριθμό:

Αρσενικό             Θηλυκό               Ουδέτερο

ἀπεχθής

                                                         κοινόν

                           σχετλία

                                                         περισσά

                                                         ἀπόρρητον

5. Να κάνετε γραμματική αναγνώριση των λέξεων της Α στήλης συνδέοντάς τες με τα στοιχεία της Β στήλης που τους αντιστοιχούν. (Τρία στοιχεία της στήλης Β περισσεύουν).

  Α                                             Β

1. λύουσα                              α. απαρέμφατο ενεστώτα

2. θάπτειν                              β. μετοχή ενεστώτα

3. σόν                                    γ. μετοχή αορίστου

4. θέλῃς                                 δ. οριστική αντωνυμία

5. μέν                                     ε. πρόθεση

6. ὑπό                                   στ. χρονικό επίρρημα

7. ἔπειτα                                ζ. υποτακτική ενεστώτα

8. τοῦτο                                 η. δεικτική αντωνυμία

                                              θ. χρονικός σύνδεσμος

                                               ι. αντιθετικός σύνδεσμος

                                               ια. κτητική αντωνυμία

3.4. Συντακτικές ____________ασκήσεις

1. εἰ ξυµπονήσεις καὶ ξυνεργάσῃ σκόπει (41)

......................................εἰ νόµου βίᾳ

ψῆφον τυράννων ἢ κράτη παρέξιµεν (59-60):

Να αναγνωρίσετε τις προτάσεις και να κάνετε λεπτομερή συντακτική ανάλυση.

2. οὐ γὰρ δὴ προδοῦσ. ἁλώσοµαι (46)

ὦ σχετλία, Κρέοντος ἀντειρηκότος νοεῖς; (θάπτειν ἀδελφόν) (47)

ἐγὼ µὲν οὖν αἰτοῦσα τοὺς ὑπὸ χθονός ξύγγνοιαν ἴσχειν ...................................τοῖς ἐν τέλει βεβῶσι πείσοµαι (65-67):

Να χαρακτηρίσετε τις ｵετοχές και να δικαιολογήσετε την πτώση τους.

3. .....................................................πατὴρ..................................................ἀπώλετο

πρὸς αὐτοφώρων ἀµπλακηµάτων διπλᾶς ὄψεις ἀράξας αὐτὸς αὐτουργῷ χερί (49-52):

Να χαρακτηρίσετε τους ονοματικούς ομοιόπτωτους προσδιορισμούς και να γράψετε τις λέξεις τις οποίες προσδιορίζουν.

3.5. Λεξιλογικές - Σηµασιολογικές ασκήσεις

1. Να μεταφέρετε στη νέα ελληνική τις παρακάτω φράσεις και προτάσεις με τη σημασία που έχουν στο κείμενο:

• τί δ. ἂν ἐγὼ προσθείµην πλέον; (39-40) .............................................................

• ποῖ γνώµης ποτ. εἶ; (42).............................................................................................

• ἀπεχθὴς δυσκλεής τ. ἀπώλετο (50).......................................................................

• φρόνησον, ὦ κασιγνήτη (49) ..................................................................................

• οὐκ ἔχει νοῦν οὐδένα (68)........................................................................................

2. νοῶ: Να γράψετε στη νέα ελληνική πέντε λέξεις με το ίδιο θέμα και να σχηματίσετε με αυτές προτάσεις.

3. ταλαίφρων: Να σχηｵατίσετε τις σύνθετες λέξεις όπως στο παράδειγμα και να γράψετε τη σημασία τους.

τάλας + φρήν = ταλαίφρων

ἀ + φρήν = ..................

ἔχω + φρήν = ..................

παρά + φρήν = ..................

4. βιάζοµαι, τέλος, κράτος: Ποια είναι η σημασία των λέξεων στην αρχαία και τη νέα ελληνική; Να παρατηρήσετε αν στη νέα ελληνική έχουν προστεθεί και άλλες σημασίες.

5. Να συνδέσετε τις λέξεις της στήλης Α με τη μεταφορά τους στη νέα ελληνική στη στήλη Β γράφοντας δίπλα από τους αριθμούς το γράμμα που αντιστοιχεί. (Ένα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει).

  Α                                          Β

1. σκοπῶ                         α. απαγορευｵένος

2. ἅπτω                           β. άθλιος

3. ἀπόρρητος                  γ. σηκώνω το νεκρό

4. σχέτλιος                      δ. δένω

5. κουφίζω                      ε. εξετάζω

6. ἀράττω                        στ. ανακουφίζω

7. λωβῶｵαι                      ζ. κτυπώ

8. ξύγγνοιαν ἴσχω             η. βλάπτω

                                         θ. συγχωρώ

6. Να συνδέσετε μεταξύ τους τις αντίθετες λέξεις στις στήλες Α και Β. (Ένα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει).

       Α                                         Β

1. λωβῶμαι                             α. δυσκλεής

2. εὐκλεής                               β. ἐῶ

3. εἴργω                                   γ. ὠφελῶ

4. βιῶ                                      δ. ἄριστα

5. κάκιστα                               ε. ἀγαπητός

6. ἀπεχθής                             στ. σῴζω

7. ἀπόλλυμι                            ζ. τελευτῶ

                                                η. εὐτυχής

7. Α. Να σχηματίσετε τα σύνθετα ρήματα και να γράψετε ένα παράγωγο

ουσιαστικό στη νέα ελληνική για καθένα από αυτά:

ἐπί + νοῶ = ...........................................

κατά + νοῶ = ...........................................

παρά + νοῶ = ...........................................

σύν + πονῶ = ...........................................

πρό + πονῶ = ...........................................

κατά + πονῶ = ...........................................

Β. Να σχηματίσετε ονοματικά σύνολα με επίθετα που συνοδεύουν τα ουσιαστικά που γράψατε (ένα για κάθε ουσιαστικό).

4. Στίχοι 69 - 99

4.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου

(ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης)

1. Στο διάλογο της Ισμήνης με την Αντιγόνη να επισημάνετε τις δηλώσεις της Αντιγόνης που φανερώνουν την αποφασιστικότητά της για το έργο που σκοπεύει να εκτελέσει.

2. Να αποδώσετε με δικά σας λόγια τα βασικότερα σημεία του διαλόγου της Αντιγόνης με την Ισμήνη.

3. Με ποια επιχειρήματα υποστηρίζει η Αντιγόνη (στ. 69-85) την απόφασή της να θάψει τον αδελφό της;

4. Να επισημάνετε τις αντιδράσεις της Αντιγόνης απέναντι στην Ισμήνη, όταν πληροφορείται πως η αδελφή της δε θα τολμήσει να παρακούσει τις εντολές του Κρέοντα. Να διακρίνετε τις αντιδράσεις αυτές σε εξωτερικές (όσες αφορούν τη συμπεριφορά της) και σε εσωτερικές

(όσες αφορούν τα συναισθήματά της).

5. Ποια στοιχεία του χαρακτήρα της Αντιγόνης προβάλλονται στην ενότητα; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας αναφέροντας συγκεκριμένα χωρία.

6. Πώς κρίνετε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει την αδελφή της η Αντιγόνη; Θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι με τον ίδιο τρόπο συμπεριφέρεται και η Ισμήνη απέναντί της; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

7. Η Αντιγόνη προκαλεί την Ισμήνη να μην κρατήσει κρυφή την ταφή που σχεδιάζει για τον Πολυνείκη. Πώς εξηγείτε αυτή την επιμονή της, τη στιγμή μάλιστα που γνωρίζει ότι, αν αποκαλυφθεί η πράξη της, θα

ανατραπεί το σχέδιό της και την περιμένει ο θάνατος;

8. θερµὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις (88): Να προσδιορίσετε το γεγονός, το πρόσωπο ή την κατάσταση στην οποία αναφέρεται με το σχόλιό της η Ισμήνη με τα επίθετα θερµήν και ψυχροῖσι. Ποιο λογοτεχνικό σχήμα χρησιμοποιεί εδώ ο Σοφοκλής και τι επιτυγχάνει μ’ αυτό;

9. Η αντίθεση μεταξύ Αντιγόνης και Ισμήνης έχει ως αφετηρία τις αρχές και ηθικές δεσμεύσεις που ακολουθεί η καθεμία. Να προσδιορίσετε αυτές τις αρχές και να περιγράψετε τη σύγκρουση που δημιουργείται:

α) με ανάπτυξη γραπτού κειμένου ή

β) με εικαστική σύνθεση ή κατασκευή: Μπορείτε όσοι θέλετε να αποδώσετε αυτή τη σύγκρουση στα πρόσωπα της Αντιγόνης και της Ισμήνης με ζωγραφιά, με σκίτσο, με τη μέθοδο του κολάζ ή με την κατασκευή μιας μάσκας αρχαίου θεάτρου για καθεμιά από τις δύο

αδελφές.

10. Με ποια δικαιολογία αποκρούει η Ισμήνη την κατηγορία ότι με την άρνησή της να συμμετάσχει στην ταφή του Πολυνείκη προσβάλλει τους νόμους των θεών (78-79); Σας πείθει η απάντησή της; Να δικαιολογήσετε την άποψή σας.

11. Στον πρόλογο του δράματος ο Σοφοκλής παρουσιάζει δυο χαρακτήρες. Να επισημάνετε:

α) ό,τι κοινό συνδέει την Αντιγόνη με την Ισμήνη και

β) εκείνα τα στοιχεία του χαρακτήρα τους που τις οδηγούν σε σύγκρουση.

12. Κρίνοντας από τις σκέψεις και τις αντιδράσεις των δυο ηρωίδων ποια πιστεύετε ότι ευθύς εξαρχής κερδίζει τη συμπάθεια των θεατών που παρακολουθούν την παράσταση; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

13. Να παρακολουθήσετε τα συναισθήματα της Αντιγόνης απέναντι στην αδελφή της σε όλο τον πρόλογο και να δικαιολογήσετε τις αλλαγές που παρατηρούνται, καθώς η δράση εξελίσσεται.

4.2. Ερµηνευτική ερώτηση συνδυασµού ανοικτού και κλειστού τύπου

1. Α. Να δηλώσετε αν το περιεχόμενο των προτάσεων είναι σωστό ή λαθεμένο, βάζοντας Χ στο αντίστοιχο τετράγωνο.

Η Αντιγόνη:

                                                                                                  Σωστό     Λάθος

α) Αδιαφορεί για το θάνατο.

β) Έμμεσα επιδοκιμάζει τις απόψεις της Ισμήνης.

γ) Μένει πιστή στους νόμους των θεών.

δ) Αποφεύγει να κρίνει τις αποφάσεις του Κρέοντα.

ε) Επιθυμεί να μείνει κρυφό το σχέδιό της.

στ) Περιφρονεί τις απόψεις της Ισμήνης.

Β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας στις σωστές προτάσεις με χωρία του κειμένου.

4.3. Γραµµατικές ασκήσεις

1. Να γράψετε το β΄ ενικό πρόσωπο των εγκλίσεων των χρόνων που ζητούνται:

Οριστική Ενεστώτα,Προστακτική Ενεστώτα,Ευκτική Αορ. α΄- β΄,Προστακτική Παρακειµένου

κελεύσαιμι

ποιοῦμαι

ἔσῃ

πορεύσομαι

λέξεις

πείσομαι

2. Να συμπληρωθούν τα άλλα γένη των αντωνυμιών στην ίδια πτώση και αριθμό.

Αρσενικό                 Θηλυκό          Ουδέτερο

ὁποῖα

αὐτοῦ

τοσοῦτον

οἷς

τάδε

ὅν

3. ἐµοῦ, ἐγώ, σοι, σύ, µε: Να τοποθετήσετε τους τύπους των προσωπικών αντωνυμιών στον παρακάτω πίνακα και να συμπληρώσετε τα κενά. Να γραφούν και οι δεύτεροι τύποι, όπου υπάρχουν.

Ενικός αριθµός                               Πληθυντικός αριθµός

α΄ πρόσ. β΄ πρόσ. γ΄ πρόσ.            α΄ πρόσ. β΄ πρόσ. γ΄ πρόσ.

Ονομ.

Γεν.

Δοτ.

Αιτ.

4. τοῦτο, ὅς, τάδε: Να κλιθούν στα τρία γένη.

5. Α. Σημειώστε Χ στη στήλη σωστό ή στη στήλη λάθος, αν η

αντίστοιχη πρόταση είναι σωστή ή λανθασμένη:

                                                                                 Σωστό      Λάθος

• ποιούσῃ: είναι μτχ. ενεστ. του ρ. ποιῶ

• µέν: είναι διαζευκτικός σύνδεσμος

• ὀρθῶς: είναι επίρρημα συγκριτικού βαθμού

• παθεῖν: είναι απαρέμφατο αορίστου β΄ του πάσχω

• ὥστε: είναι συμπερασματικός σύνδεσμος

• δίκη: είναι ουσιαστικό β΄ κλίσης

• δυσβουλίαν: είναι ουσιαστικό α΄ κλίσης

Β. Να γράψετε εδώ τη σωστή απάντηση για κάθε πρόταση που χαρακτηρίσατε λανθασμένη.

6. Να συμπληρώσετε τα παραθετικά των παρακάτω επιθέτων και επιρρημάτων:

Θετικός      Συγκριτικός      Υπερθετικός

ἡδέως

καλόν

ὅσια

                                             φιλτάτῳ

θερμήν

                                              μάλιστα

δεινόν

καλῶς

7. κελεύσαιµι, θέλοις: Να γίνει χρονική αντικατάσταση.

4.4. Συντακτικές ασκήσεις

1. οὔτ. ἂν κελεύσαιµ. οὔτ. ἄν, εἰ θέλοις ἔτι πράσσειν, ἐµοῦ γ. ἂν ἡδέως δρῴης µέτα (69-70):

Να αναγνωρίσετε τις προτάσεις και να χαρακτηρίσετε τον υποθετικό λόγο.

2. Ποια συντακτική θέση έχουν οι δοτικές στους στίχους που ακολουθούν;

ἀλλ. ἴσθ. ὁποῖα σοι δοκεῖ (71)

..................................ἐγὼ δὲ δὴ τάφον

χώσουσ. ἀδελφῷ φιλτάτῳ πορεύσοµαι (80-81)

ἀλλ. οὖν προµηνύσῃς γε τοῦτο µηδενί (84)

ἐὰν µὴ πᾶσι κηρύξῃς τάδε (87)

ἀλλ. οἶδ. ἀρέσκουσ. οἷς µάλισθ. ἁδεῖν µε χρή (89)

ἐχθρὰ δὲ τῷ θανόντι προσκείσῃ δίκῃ (94)

3. α) Να χαρακτηρίσετε τη συντακτική θέση των επιθέτων στους ακόλουθους στίχους.

θερµὴν ἐπὶ ψυχροῖσι καρδίαν ἔχεις (88)

ἀλλ. εἰ δοκεῖ σοι, στεῖχε· τοῦτο δ. ἴσθ., ὅτι

ἄνους µὲν ἔρχῃ, τοῖς φίλοις δ. ὀρθῶς φίλη (98-99)

β) Να εντοπίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις και να τις χαρακτηρίσετε.

4. Να συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να χαρακτηρίζεται η συντακτική θέση που έχουν στο κείμενο οι λέξεις που δίνονται:

κεῖνον (71): είναι ......................... στο θάψω

ὅσια (74): είναι ......................... στο πανουργήσασα

ἀρέσκειν (75): είναι ......................... στο δεῖ

ἀµήχανος (79): είναι ......................... στο υποκείμενο του ἔφυν

θηρᾶν (92): είναι ......................... στο.........................

ἐχθρά (94): είναι ......................... στο .........................

4.5. Λεξιλογικές - Σηµασιολογικές ασκήσεις

1. Να μεταφέρετε στη νέα ελληνική τις παρακάτω φράσεις και προτάσεις με τη σημασία που έχουν στο κείμενο:

• οὔτ. ἂν µετ. ἐµοῦ γε δρῴης ἂν ἡδέως (70) .........................................................

• ὅσια πανουργήσασα (74) .........................................................................................

• τὸν σὸν ἐξόρθου πότµον (83) .................................................................................

• πολλὸν ἐχθίων ἔσῃ (86) .............................................................................................

• τὰ τῶν θεῶν ἔντιµα (77)............................................................................................

• ἀλλ. ἀµηχάνων ἐρᾷς (90) ..........................................................................................

• ἐχθρὰ προσκείσῃ τῷ θανόντι (94)........................................................................

2. Να γράψετε στη νέα ελληνική ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: στείχω, δρῶ, ἐρῶ, θηρῶ, πάσχω, ἄνους.

3. Να συνδέσετε τις λέξεις ή φράσεις της στήλης Α με την απόδοσή τους στη νέα ελληνική στη στήλη Β. (Μια λέξη της στήλης Β δε θα χρησιμοποιηθεί).

Α                                                          Β

1. θηρῶ                                        α. είμαι δυνατός

2. στείχω                                      β. περιφρονώ

3. σθένω                                      γ. κρύβω

4. ἁνδάνω                                    δ. λέω φανερά

5. ἄτιμα ποιοῦμαι                         ε. κυνηγώ

6. δρῶ μετά τινος                         στ. φοβούμαι

7. κεύθω                                      ζ. προχωρώ

8. καταυδῶ                                   η. αρέσω

9. προταρβῶ                                θ. συνεργάζομαι

10. ἐῶ                                           ι. πείθομαι

ια. επιτρέπω

4. Να συνδέσετε τις λέξεις της στήλης Α με τις αντίθετές τους στη στήλη Β.

(΄Ενα στοιχείο της στήλης Β περισσεύει).

Α                                                Β

1. ἐχθαίρω                            α. ἄρχομαι

2. ἐῶ                                     β. ἀγνοῶ

3. παύομαι                            γ. προμηνύω

4. οἶδα                                   δ. θαρρῶ

5. δέδοικα                              ε. κωλύω

στ. ἀγαπῶ__